BLOCKCHAIN nedir ?

 

 Blockchain (Blok Zinciri) bir veri tutma şekli olup ; kriptografi kullanılarak bağlanan ve güvenli bir hale getirilen bloklardan oluşan ve sürekli büyüyen bir kayıt listesidir.

Konuyu biraz daha netleştirebilmek için şirketlerin tuttuğu muhasebe defteri örneğinden yola çıkacak olursak;  şirkete ait tüm mali bilgiler bu defterlere işlenir ve bu defterler sadece o şirkette kalır. Bu defter kaybolursa o bilgiler de kaybolur. Yani herhangi bir sorun çıktığında tüm data kaybedilebileceğinden dolayı merkeziyetçi veri tutmak çok tehlikelidir. Şimdi bu defterlerden milyonlarca olduğunu ve bu bilgilerin dünyadaki milyonlarca bilgisayar tarafından kodlanarak indirilebildiğini düşünelim. Böyle bir sistem doğal olarak daha dağınık bir sistem olacaktır. Yani aslında Blockchain, mevcut merkezi sistemleri, dağınık hale getirmeye yaramaktadır. Kripto paralar da blockchain teknolojisinin yan ürünü olarak düşünülebilir.

Günlük hayatta hangi işi ya da neyi yapmak istiyorsak o iş için oluşturulmuş merkezi bir kurumla irtibata geçeriz. Ev alım-satım işlemi yapacaksak tapu kadastroya, Vekalet işlemi için notere , havale işlemi için bankaya  gideriz.

Örnek : Ali Ayşe’ye 100 TL göndermek için bankaya gider. Kendisinin ve Ayşe nin kimlik bilgilerini ve IBAN bilgilerini verir. Bu noktada bankanın yapacağı ilk şey bu bilgileri DOĞRULAMAK olacaktır. Yani Ali diye biri var mıdır ? Alinin hesabında 100 TL var mıdır ?  Ayşe diye biri var mıdır ? Ayşe'nin IBAN numarası doğru mudur?

Tüm bilgiler doğru ise işlem gerçekleştirilecektir.

Bu hizmet karşılığında ise banka bir bedel alacaktır. Bu bedeli “Doğrulama Hizmeti” karşılığında alacaktır. Banka güven müessesesi olduğundan dolayı buna ihtiyaç duyulmaktadır.

Burada merkezi otorite olan banka; “Doğrulama İşlemi” yapar ve bunu kayda geçirir (tasdik). Demek ki hayatta yaptığımız her şeyde “Doğrulama” önem arz etmektedir ve buna ihtiyaç vardır. Bu doğrulamalar da Merkezi Otoriteler (banka, noter, tapu vb…) tarafından sağlanır . Bürokrasinin zaman kaybettirdiği merkezi otoritelerde aynı zamanda yanlışlıklar, gecikmeler, kaybolmalar, yolsuzluklar olabilir. 

İşte Blockchain yukarıda belirtilen işlemler gibi binlerce çeşitlilikteki işlemin, dağınık bloklar üzerine yazılan “akıllı kontratlar (bilgisayar kodlamaları) ” yardımıyla gerçekleştirilmesidir. Bu durumda aynı bilgi aynı anda milyonlarca bilgisayara indirilebilir. Her bir bilgisayarın sahibi bir diğerini ve işlemi yapan tarafları tanımamaktadır. Kısaca bütün bu işlemlerin (doğrulama gerektiren havale, araç satış , ev satın alama vb…) çok küçük parçalara ayrılarak milyonlarca bilgisayara dağıtıldığını düşünürsek bu bilgisayar sahipleri; tanımadıkları ve bilmedikleri bu işlemleri doğrulamak için bunun karşılığında bir para kazanırlar ki buna da “Dijital Para” denir.

Bu şekilde Blockchain sistemi üzerinde yazılan akıllı kontratlar sayesinde her türlü işlem (bankacılık, noter, tapu vb…) normal süresinden çok daha az bir sürede, daha ucuza, daha az insan istihdam ederek ve yolsuzluk ve hata ihtimali olmayacak bir şekilde yapılabilmektedir. Herhangi bir yolsuzluk olabilmesi için sistemi oluşturan öğelerin en az yarısından fazlasını satın almanız ve ya ele geçirmeniz gerekir ki bu da mümkün değildir. Kısaca Blockchain sistemi normal bir sisteme göre çok ucuz, sağlam ve hızlıdır ; üstünlüğü de buradan kaynaklanmakta olan geleceğin teknolojisidir.

Her bir Coin’in altyapısı aynı zamanda bir Blockchain sistemidir (BTC, ETH, ADA, XRP …) Blockchain , tıpkı yukarıdaki örnekte belirttiğimiz gibi bir muhasebe defterinin yapraklarının ardışık olması gibi blokların bir zincirin halkaları olarak arka arkaya gelmesi gibi düşünülebilir.

Kripto para birimlerinin en önemli faydalarından biri de karşılıksız olarak arz edilemiyor olmalarıdır. Bilindiği üzere "Karşılıksız olarak yaratılan bir şeyin alım gücü düşer".

Kripto paraların maksimum arzı sabittir ve ya mutlaka bazı kurallara göre artabilmektedir. Bugün 9.000'in üzerinde olan kripto paraların her birini bir para birimi olarak değerlendirebiliriz. Ancak bu kadar yoğun bir portföyün içinde manipülatif olan ve ya çökecek olan coin sistemleri mutlaka vardır. Büyük bir bölümünün çökecek olacağını varsaysak dahi bu durum yine de kripto paraların geleceğin vazgeçilmez teknolojisi olduğu gerçeğini değiştirmez. Tabii ki bu noktada devletlerin regülatörlüğüne ihtiyaç olduğu kesindir.

Kamunun 3 temel görevi vardır. Bu görevler başlıca;  Sosyal devlet olma, Ulusal güvenliği sağlama ve  Doğrulama (tasdik) makamı olma şeklinde sıralanabilir.

Dünya üzerinde bulunan 200’e yakın devletten pek çoğu bu gün ilk iki görevi layıkıyla başaramamış olarak görünmekteler. İşte blockchain bu devletlerin en azından üçüncü görevlerini yerine getirebilmeleri noktasında devlet yönetimlerine imkan sunmaktadır. Bu imkanı  kullanırken aynı zamanda çıkaracakarı mevzuatlar ile bu sistemlerin güvenilirliğini artıracak olmaları olayın bir diğer önemli yüzüdür.